Vooruitkijkend naar het komende jaar verwachten we dat 2026 geen rustig jaar wordt voor de jeugdzorg, wél een richtinggevend jaar. We zetten op een rijtje welke kansen en uitdagingen in 2026 op ons pad komen.
Kansen
1. Meer aandacht voor patronen in plaats van incidenten
Er is groeiende erkenning voor dwingende controle, gendersensitief en traumasensitief werken, chronisch huiselijk geweld en langdurige onveiligheid. Dat vraagt om een andere manier van kijken, andere vragen stellen en betere je keuzes te onderbouwen. Daarvoor is het belangrijk dat kennis gedeeld wordt en we met elkaar vaardiger worden in het uitvragen en herkennen van patronen .
2. Professioneel vakmanschap weer centraler
Na jaren van protocollen en systemen zie je een beweging terug naar: wat zie jij, hoe weeg je dat, en waarom handel je zo? Dat opent de deur voor verdieping in reflectie, intervisie en hopelijk ook supervisie. Taalgebruik en positionering van de professional doen er toe.
3. Meer aandacht voor de positie van kinderen
Niet alleen als “belanghebbende”, maar als actieve deelnemers met eigen signalen, loyaliteiten en grenzen. Dat vraagt andere gesprekken en andere vormen van begeleiding en daar groeit de bereidheid voor. Het besef is er en nu moeten we de omslag maken in de praktijk.
4. Kennis over traumasensitief werken wordt concreter
Traumasensitief werken krijgt in steeds meer vorm als professionele houding of benadering. Het gaat om bewuste keuzes in timing (wanneer wel, wanneer niet), setting (wie erbij is, waar het plaatsvindt), taal (feitelijk, de-escaleren i.p.v. ingrijpen en corrigeren) en tempo (vertragen of juist structureren).
Uitdagingen
1. Blijvende druk op tijd, capaciteit en personeel
Tekorten verdwijnen niet vanzelf. Dat vergroot het risico op versimpeling: snelle conclusies, te weinig analyse, te weinig reflectie.
2. Onvoldoende kennis over machtsdynamiek en intieme terreur
Hoewel de term vaker wordt gebruikt, ontbreekt het nog vaak aan diepgang. Zonder die kennis blijven patronen onzichtbaar en worden situaties verkeerd geduid (bijvoorbeeld als ‘vechtscheiding’).
3. Spanning tussen systeemlogica en veiligheid
Samenwerken, gedeeld ouderschap en contactherstel blijven belangrijke uitgangspunten, maar botsen in 2026 nog regelmatig met situaties waarin veiligheid en begrenzing nodig zijn.
4. Verantwoorden zonder inhoud te verliezen
Rapportages moeten navolgbaar zijn voor rechters, gemeenten en opdrachtgevers, terwijl het dossier feitelijk van de client is. De uitdaging zit in scherp, feitelijk en onderbouwd formuleren zonder het verhaal plat te slaan of de betrokkenen geen recht te doen.
5. Uitdaging: bias in de verklaring en aanpak van huiselijk geweld
De groeiende aandacht voor verschillende vormen van huiselijk geweld en patroon duiding brengt ook risico met zich mee. Gedrag van plegers wordt dan begrepen vanuit stress, trauma of ontregeling, terwijl machtsdynamiek, controle en verantwoordelijkheid uit beeld raken.
We zien dan o.a. dat geweld wordt geduid als wederzijdse escalatie of communicatieprobleem, dat men focused op emotieregulatie, terwijl structurele controle en intimidatie voortduren en teveel interventies die gericht zijn op herstel van contact, terwijl veiligheid onvoldoende geborgd is.
Kortom
2026 vraagt om bewust bekwaam handelen en gedeelde verklarende analyse: zien wat er speelt, begrijpen wat het betekent, alles in samenwerking met de client en daar professioneel naar handelen met oog voor kinderen én voor veiligheid.
Al deze kansen en uitdagingen vertalen we graag weer naar onze trainingen. In 2026 beginnen we dan ook al weer een aantal nieuwe trainingen;
Gedurende het jaar komen daar nog meer nieuwe onderwerpen bij.
