Het is al jaren onderwerp van gesprek. De kwaliteit van de gesprekken met kinderen wanneer er vermoedens zijn van (ernstige) kindermishandeling moet beter. Al jaren wordt er besproken welk protocol het beste gebruikt kan worden en heeft men het erover wie dat gesprek dan het beste kan doen.

Uit deze gesprekken is in ieder geval de Handreiking Samenwerken bij strafbare kindermishandeling gekomen. Dat moest ervoor zorgen dat er betere afstemming zou komen tussen de verschillende organisaties die in beeld komen bij vermoedens van ernstige kindermishandeling.

Tijdens de trainingen die ik geef over kindgesprekken blijkt dat de handreiking weinig gebruikt wordt, velen kennen de handreiking niet. Er worden nog weinig kinderen op een gestructureerde manier en aan de hand van een duidelijk protocol geïnterviewd.

De wachttijd voor een studioverhoor verschilt per regio maar ook hoe men aankijkt tegen het studioverhoor. Sommige organisaties of professionals zijn erg terughoudend in het doen van aangifte en het in werking zetten van een onderzoek en anderen doen sneller aangifte. Deze verschillen zie ik niet alleen ten aanzien van vermoedens van seksueel misbruik maar misschien nog wel meer ten aanzien van fysieke of psychische mishandeling.

In de trainingen die wij geven over het in gesprek gaan met kinderen over kindermishandeling benoemen we de handreiking altijd. We bespreken dat je start met een goede afweging; wie moet wanneer met het kind in gesprek en met welk doel?

Dat ziet er in grote lijnen zo uit:

• directe opvang van het slachtoffer wanneer er sprake is van acuut gevaar,

• veiligstellen van bewijzen en de getuigenis van het kind bij een concrete onthulling van een kind > studioverhoor door de politie,

• is er een vage onthulling van een kind waardoor er (nog) geen studioverhoor plaats kan vinden > taxatiegesprek door een daarvoor opgeleide gedragsdeskundige,

• is de informatie bekend en wordt er een veiligheidsplan gemaakt > gesprek door een specialist die opgeleid is om samen met het kind de situatie in kaart te brengen, dat kan bijvoorbeeld door het gebruik van de Drie Huizen,

• blijkt uit evaluatiegesprekken dat de veiligheid hersteld is door goede veiligheidsafspraken waaraan alle betrokken hebben bijgedragen > dan kan de hulpverlening starten die met alle betrokkenen kijkt naar de onderliggende factoren, de risicofactoren en daar mee aan het werk gaat

• voor de verwerking van de gebeurtenissen is soms meer nodig > individuele – of groepstherapie kan dan nodig zijn.

Het zijn lastige of complexe beslissingen die er gemaakt moeten worden. Wat is er nodig om iedereen veilig te stellen. Is een aangifte en een strafrechtelijk onderzoek belangrijk? Bijvoorbeeld wel wanneer je meer mogelijkheden wilt om ook in het strafrechtelijk kader hulp op te leggen maar voor de verwerking van het slachtoffer kan een veroordeling ook erkenning geven. Aan de andere kant wat doet het met de onderlinge verhoudingen van betrokkenen? Belangrijke vragen om per situatie binnen multidisciplinair verband te bespreken.

Disclosure

Een onthulling, een disclosure van een kind over nare gebeurtenissen waarbij je denkt aan kindermishandeling is sinds de verbeterde meldcode een meldnorm en daarom altijd reden om in contact te treden met Veilig Thuis. Om samen de volgende stappen te bepalen.

Met elkaar moet we echt gaan staan voor een betere invulling van de gesprekken met kinderen.

Dit artikel is geschreven door Margreet Timmer