Er hadden dingen voorkomen kunnen worden

meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

“Er hadden dingen voorkomen kunnen worden”. Het is één van de eerste zinnen die ik uit het evaluatierapport van ZonMw (april 2020) lees over de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Die zin zet mij op scherp, ik lees gretig verder om te achterhalen welke tips en adviezen er nog meer liggen. De meldcode is immers ingevoerd om eerder ‘dingen’ te voorkomen.

Invulling geven aan de stappen

De afgelopen jaren heb ik veel professionals mogen trainen in de meldcode. Bij de meeste zitten de 5 stappen goed in het hoofd. Maar lukt het ook invulling te geven aan de stappen? Wat kunnen wij als professionals nog meer doen om deze stappen goed te gebruiken?

Het Evaluatierapport van ZonMw legt een belangrijk advies bloot wat hopelijk gelijk een mooi voornemen is voor ons allemaal.

“Met alleen de invoering van een meldcode is de implementatie nog niet afgerond; de instellingen dienen ook de kennis en het gebruik van de meldcode te bevorderen. Op deze manier moeten een veilige werkomgeving en randvoorwaarden voor de professional gecreëerd worden waarbinnen hij of zij met de meldcode aan de slag kan gaan.

Uit het onderzoek komt naar voren dat instellingen het gebruik van de meldcode bevorderen door bijvoorbeeld het hebben van één aanspreekpunt binnen de organisatie, het bieden van trainingen of cursussen of het gebruik van de meldcode aan de orde te stellen tijdens regulier werkoverleg.

De (verdere) implementatie vraagt nadrukkelijk om een doelgroepgericht implementatieproces per beroepsgroep en/of instelling waarin aandacht is voor de voorkomende vormen van afhankelijkheidsrelaties én vormen van geweld”

Misschien wat taaie zinnen uit een rapport maar de vertaling is helder, zeker als je het hele rapport doorleest:

Het hebben van een aandachtsfunctionaris in je team werkt!

Bijscholen is nodig om de meldcode goed te gebruiken.

Veel meer halen uit stap 2

In de trainingen valt op dat het merendeel van de professionals veel meer kan halen uit stap 2.

Weet je hem nog stap 2?

Precies: het overleggen met collega’s. Samen sparren over wat je ziet, hoort, ruikt om daarna zorgvuldig het gesprek aan te gaan. We kunnen dit intern heel goed, blijkt uit het evaluatierapport.

Maar wist je dat je in stap 2 ook gebruik mag maken van Veilig Thuis als adviesgever? Hoe fijn is het om je casus (anoniem) te bespreken met een professional die je op weg kan helpen en jou advies geeft voor het gesprek met je cliënt.

De meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling moet vooral een middel blijven om je doel te bereiken. Laten we er samen voor zorgen dat we sneller en eerder de juiste hulp inzetten voor iedereen die dat nodig heeft!

Nog even de 5 stappen op een rijtje:

  1. Breng signalen in kaart.
  1. Overleg met een collega. Raadpleeg eventueel Veilig Thuis.
  1. Ga in gesprek met de betrokkene(n).
  1. Weeg het huiselijk geweld of de kindermishandeling. Neem bij twijfel altijd contact op met Veilig Thuis.
  2. Neem een beslissing. Is melden noodzakelijk? En is hulp verlenen of organiseren (ook) mogelijk?

Voor wie het hele rapport wil lezen:

Evaluatie_wet_verplichte_meldcode_huiselijk_geweld_en_kindermishandeling.pdf

Meldcode op de kaart zetten

Is jouw goede voornemen ook om de meldcode weer op de kaart te zetten in jouw organisatie? Neem contact met ons op voor een incompany training of schrijf je in bij het ‘open aanbod’. We hebben ook een 3-daagse training voor aandachtsfunctionarissen.

Geschreven door Marleen Derks

Deel deze pagina
Meer blogberichten
Blog
10 mei 2026
Kinderen die langdurig worden blootgesteld aan huiselijk geweld; verbaal, fysiek of emotioneel, ontwikkelen vrijwel altijd negatieve overtuigingen over zichzelf. Zelfverwijt...
Blog
15 januari 2026
We zeggen vaak: “Het kind staat centraal.” Maar hoe vaak luisteren we écht? Hoe vaak maken we tijd om een...
Blog
15 januari 2026
Ik zie het elke dag: mensen in de pleegzorg werken keihard. Pleegouders die hun hart openstellen, professionals die alles geven....

Professionele standaarden
maandelijks start een nieuwe groep

Training professionele standaarden TIMM Consultancy

Verplicht voor SKJ-herregistratie 📌De training Professionele standaarden (beroepscode, richtlijnen & tuchtrecht).

Werk jij als jeugd- en gezinsprofessional en moet je je herregistreren of volg je een praktijkprogramma? Dan is deze training onmisbaar.

In 2 dagdelen leer je: 
🟠jouw beroepscode begrijpen én toepassen bij ethische dilemma’s 
🟠werken met richtlijnen Jeugdzorg 
🟠wat tuchtrecht betekent voor jouw handelen

📍 Keuze uit Assen of Utrecht
📅 Bijna maandelijks startdata

👉 Interactief, reflectief en direct bruikbaar in je dagelijkse praktijk