Paco; van voetballen kwam schoppen

Evie Daniels is GZ-psycholoog en trainer. Hieronder schrijft zij het verhaal van een belangrijk moment in de traumabehandeling van de 12-jarige Paco.

Elke week kwam hij samen met zijn vader. Paco was 12 jaar. Een jongen van weinig woorden, met een hoofd en schouders die naar de grond getrokken leken te worden. Hij groeide op met twee ouders die elkaar niet begrepen. Waar hun relatie warm temperamentvol begonnen was, ontaarde datzelfde vuur later in steeds meer ruzies en geweld. Voor de buitenwereld was vader de grote sterke man; het was de moeder die haar agressie steeds vaker had losgelaten op haar man en zoon.

Van voetballen kwam schoppen

Nu de relatie ten einde was, kwamen de angst, het verdriet en de boosheid in alle hevigheid boven drijven. Paco en zijn vader kwamen voor hulp. Beiden argwanend door de vele teleurstellingen die ze hadden ervaren in de hulpverleners die in de jaren al voorbij waren gekomen. Paco vertrouwde het niet, dus we voetbalden wat. Van voetballen kwam schoppen tegen alles wat voorhanden was. Van schoppen kwam schrijven over alles wat hij had gehoord. Van schrijven kwam tekenen over wat hij had gezien. En tussen de bekers limonade door, vertelde hij over de angst die hem dag en nacht bezighield: ontvoering door zijn moeder en vastgehouden worden in haar thuisland Brazilië. Hij had het zijn moeder ermee horen dreigen in een ruzie met vader: ik neem hem mee en dan zie je hem nooit meer terug.

De angst was allesoverheersend

Ik liep vast, want zijn angst was hardnekkiger dan de therapiemiddelen die ik tot mijn beschikking had. Niks kon zijn angst verminderen. Mijn pogingen om met moeder in contact te komen mislukten. Ze was onbereikbaar, dook op onverwachte momenten op en was net zo snel weer verdwenen. Paco wilde zijn moeder zien, maar durfde geen moment met haar alleen te zijn. Hoewel het feitelijk haast onmogelijk was voor moeder om Paco te ontvoeren, was zijn angst allesoverheersend. Hij sliep slecht, was hyperalert en op school ging hij achteruit.

Tegen beter weten in kamden we de gevreesde ontvoering als een filmscenario nog een keer tot in detail uit. We kwamen op het punt in het scenario waarop moeder ‘s nachts in zijn kamer stond en hem mee zou nemen.

‘Fuck it’ dacht ik.

‘Zou je met je moeder meegaan als ze het je vraagt?’ vroeg ik hem. ‘Nee’
‘Wat zou jouw moeder moeten doen om jou mee te krijgen?’
‘Ze zou me uit mijn bed moeten tillen en me uit het huis dragen’.
Ik zag zijn 12-jarige lichaam, dacht aan de gemiddelde Zuid Amerikaanse dameslengte en vroeg: ‘hoe groot is jouw moeder?’
Hij zei: “Niet zo groot. Jij bent groter”
Er gebeurde iets in zijn ogen. Hij dacht een paar seconden na, tilde zijn hoofd op, keek me aan en zei: ‘jij bent groter. Als ik jou op kan tillen, dan kan ik haar zeker optillen. En als ik haar kan optillen, dan ben ik sterker. En als ik sterker ben, dan kan ze mij helemaal niet meenemen.’
Dit was een kans. En een risico. Als het hem lukt mij op te tillen, dan kan dat de sleutel zijn. Maar als het hem niet lukt, neemt zijn angst misschien wel toe.   
‘Fuck it’ dacht ik.
‘Wil je het proberen?’ vroeg ik.
‘Ja!’
‘Doe het’ zei ik.
Met stevige inspanning wist hij me op te tillen. Hij haalde opgelucht adem. Ik ook.
Paco had zijn eigen oplossing gevonden.
En zoals kinderen dat zo vaak voor zichzelf weten te bedenken, zijn dat de beste oplossingen.  

Geschreven door Evie Daniels

Op 16 mei geeft Evie een training over Traumasensitief werken. Na deze dag ben jij net als Evie in staat om door te vragen en oplossingen vanuit de ander te laten komen.