#156 Nikki Langerak – Verbindend gezag in de praktijk

Verbindend gezag. Je hoort er steeds meer over, maar wat betekent het nu écht in de dagelijkse praktijk van gezinnen, hulpverleners en opvoeders? In onze nieuwste podcast gaat Margreet in gesprek met Nikki Langerak: dramatherapeut, gezinsbehandelaar, trainer, trainingsacteur en expert op het gebied van verbindend gezag binnen de jeugdzorg. Nikki vertelt over haar ervaringen en inzichten over deze aanpak die draait om samen doen, grenzen stellen én de kracht van verbinding. 

Wat is verbindend gezag? 

Verbindend gezag is een aanpak die steeds vaker wordt ingezet als het opvoeden niet meer vanzelf gaat. Nikki vertelt hoe ouders en opvoeders soms vastlopen: het gedrag van hun kind is destructief, de spanning loopt op en klassieke methodes als straffen en belonen werken niet meer. Verbindend gezag biedt dan een alternatief. Het vraagt ouders om niet alleen te kijken naar het gedrag van hun kind, maar ook naar hun eigen aandeel en reactie. Dat is spannend, kwetsbaar en soms confronterend – maar ook enorm waardevol. 

Samen doen: het belang van netwerk en steun 

Een van de belangrijkste inzichten uit het gesprek is dat ouders er niet alleen voor hoeven te staan. Juist wanneer opvoeden ingewikkeld wordt, raken gezinnen vaak geïsoleerd. Nikki benadrukt hoe essentieel het is om het netwerk te betrekken: familie, vrienden, buren, school. Het bekende gezegde ‘It takes a village to raise a child’ is hier helemaal op zijn plek. Door samen te werken en steun te zoeken, ontstaat er ruimte voor herstel en groei – niet alleen voor het kind, maar voor het hele gezin. 

Grenzen stellen én verbinden 

Verbindend gezag betekent niet dat alles mag. Nikki rekent af met het hardnekkige misverstand dat deze aanpak ‘vrijheid blijheid’ betekent. Integendeel: juist bij destructief gedrag is het nodig om duidelijke grenzen te stellen. Dat gebeurt niet door te dreigen of te straffen, maar door consequent te zijn, het gesprek aan te gaan en het contact met je kind te behouden. Je laat als ouder merken: ‘Dit gedrag is niet oké, maar jij doet ertoe voor mij.’ Die combinatie van begrenzen en in verbinding blijven maakt verbindend gezag zo krachtig. 

Praktische voorbeelden uit de praktijk 

In de podcast deelt Nikki voorbeelden die direct toepasbaar zijn. Denk aan het schrijven van een aankondigingsbrief aan je kind, het inzetten van het netwerk bij schoolverzuim of het volgen van je kind als het wegloopt – letterlijk en figuurlijk. Ook komt de bekende ‘emmertjesoefening’ aan bod: samen met ouders inventariseren welk gedrag echt aandacht vraagt en waar je als ouder ruimte kunt laten. Nikki laat zien dat kleine aanpassingen in je houding of aanpak grote impact kunnen hebben. 

Zelfcontrole en reflectie: stevig staan als ouder 

Een belangrijk onderdeel van verbindend gezag is zelfcontrole. Nikki vertelt hoe ouders leren herkennen wat hun eigen ‘rode knoppen’ zijn: welke uitspraken of gedragingen van hun kind zorgen ervoor dat je spanning oploopt? Door hier bewust van te zijn en te oefenen met bijvoorbeeld ademhaling of even afstand nemen, houd je als ouder de regie. Dat geeft rust, overzicht en maakt het mogelijk om te kiezen voor verbinding in plaats van escalatie. 

Geen quick fix, wel duurzame verandering 

Verbindend gezag vraagt tijd en volhouden. Het is geen snelle oplossing, maar een methode van de lange adem. Juist door consequent te blijven, samen te werken en te reflecteren, ontstaat er duurzame verandering. Nikki benoemt hoe ouders vaak merken dat ze steviger staan, meer vertrouwen hebben en beter weten wat ze nodig hebben om moeilijke situaties het hoofd te bieden. 

Aan de slag met verbindend gezag 

Deze podcast is een aanrader voor iedereen die met kinderen werkt of zelf opvoedt en merkt dat klassieke aanpakken niet meer werken. Nikki’s verhaal is eerlijk, herkenbaar en biedt volop handvatten om zelf aan de slag te gaan. Wil je meer weten over verbindend gezag, praktijkvoorbeelden horen of zelf ervaren hoe je deze aanpak kunt toepassen? Luister de podcast en ontdek hoe verbindend gezag werkt in het echte leven. 

 Meer weten?

Volg de training Geweldloos verzet. Hier leer je over de escalatiepatronen en geweldsspiralen in gezinnen en groepen, maar ook over hoe je deze doorbreekt door middel van het vergroten van aanwezigheid, de inzet van supporters en de specifieke verzetsinterventies.

Meer informatie over de methode op de pagina van Movisie: Geweldloos verzet in gezinnen | Movisie.