#164 Marieke Jansen; Samengestelde gezinnen: dynamiek, uitdagingen en ruimte voor ieder verhaal

Samengestelde gezinnen zijn inmiddels een vertrouwd onderdeel van de samenleving, maar achter elk stiefgezin schuilt een unieke dynamiek. Margreet gaat in gesprek met Marieke Jansen, stiefexpert en coach. Samen onderzoeken ze wat samengestelde gezinnen bijzonder maakt, waar de grootste uitdagingen liggen en wat kinderen, ouders en stiefouders nodig hebben om hun plek te vinden.

Verschillende fasen bij samengestelde gezinnen

Het is belangrijk dat we oog houden voor de verschillende fases waarin gezinsleden zich bevinden. Volwassenen hebben vaak al een heel proces van scheiden en opnieuw beginnen doorgemaakt, terwijl kinderen soms nog volop bezig zijn met het verwerken van veranderingen. De roze bril van een nieuwe liefde kan het zicht vertroebelen, waardoor de impact op kinderen, hun tempo en hun behoefte aan ruimte over het hoofd wordt gezien.

Maatwerk binnen samengestelde gezinnen

Opvoeden in een stiefgezin vraagt om maatwerk. Verschillende opvoedstijlen, loyaliteiten en de invloed van ex-partners zorgen voor extra dynamiek. De aanwezigheid van meerdere opvoeders, soms zelfs vier, brengt nieuwe vragen met zich mee: wie bepaalt de regels, wie corrigeert, wie biedt veiligheid? Het is belangrijk dat biologische ouders het voortouw nemen, en dat kinderen vooral voelen dat er als partners samen een heldere lijn wordt gevolgd. Dat geeft duidelijkheid en rust.

Samengestelde gezinnen: wat hebben kinderen nodig?

Kinderen hebben recht op hun eigen plek, hun eigen tempo en hun eigen verhaal. Eén-op-één tijd met biologische ouders blijft waardevol, ook als het gezin opnieuw is samengesteld. Het verlangen om één hecht gezin te vormen is begrijpelijk, maar het vraagt realisme en mildheid: niet alles hoeft tegelijk, niet iedereen hoeft alles te delen. Het is oké om verschil te maken tussen relaties met eigen kinderen en stiefkinderen, zolang er ruimte is voor ieders behoefte en achtergrond.

Wat zijn uitdagingen in een stiefgezin?

De grootste uitdaging voor kinderen in stiefgezinnen is vaak het omgaan met spanning, loyaliteitsconflicten en het gevoel dat ze moeten kiezen of zich moeten aanpassen. Ruimte geven, het tempo van het kind volgen en niet forceren zijn essentieel. Kinderen willen zich welkom voelen, zichzelf kunnen zijn en vrijuit kunnen praten over beide gezinnen. Een veilige basis ontstaat als iedereen mag bestaan met zijn eigen gevoelens, onzekerheden en wensen.

Rol van de stiefouder

De rol van de stiefouder of bonusouder is veelzijdig. Soms bemiddelend, soms verbindend, soms juist ondersteunend op de achtergrond. Het vraagt afstemming, communicatie en het vermogen om niet alles persoonlijk te maken. Samenwerking met de biologische ouder, oog voor de positie van alle kinderen en het zoeken naar balans zijn sleutelwoorden.

Wat is de succesfactor bij stiefgezinnen?

Succesvolle stiefgezinnen nemen de tijd. Ze volgen het tempo van de langzaamste in het systeem, communiceren open, zoeken hulp als dat nodig is en blijven investeren in de relatie met alle gezinsleden. Het is geen eenvoudige weg, maar het levert veel op: ruimte voor ontwikkeling, erkenning en groei – voor kinderen, ouders én stiefouders.

Wat kan TIMM Consultancy voor je doen?

TIMM Consultancy ondersteunt jeugdprofessionals en gezinnen met praktische handvatten, trainingen en reflectie op maat. Deze aflevering biedt herkenning, inzichten en inspiratie voor iedereen die werkt met of zelf onderdeel is van een samengesteld gezin.

Wij bieden de volgende training aan: Kindgesprek over scheiden.

Wil jij ook graag in gesprek met kinderen waarvan de ouders zijn gescheiden? Om hen echt te horen en te praten over de impact van de scheiding op de kinderen?