#072 Danielle Steggink – Impact van stress op je lijf

Stress in je lijf

Deze keer is Margreet in gesprek met Danielle Steggink. Danielle vertelt over hoe zij het lijf door bewegen en lichaamservaringen, inzet als ingang bij kinderen die traumatische ervaringen hebben meegemaakt. Ervaringen worden opgeslagen in je lijf. Hierdoor ontstaan stressreacties. Naast EMDR en cognitieve gedragstherapie is er soms meer nodig om deze kinderen te behandelen.

“Je lijf is heel erg betrokken, je kunt niets doen zonder je lijf. Je hebt de nare gebeurtenis ook beleeft met je lijf. Je lijf geeft ook lichamelijk reacties op stress. ‘Uit je raampje gaan’ oftewel vechten of vluchten is ook een fysieke reactie. Je hebt je lijf nodig voor een vlucht- of vechtreactie. Als dat niet lukt, bevries je, ook dat doe je met je lijf. Deze reacties worden ingezet door je lijf, voordat je er over na hebt kunnen denken.”

Stress door nabijheid

Normaal gesproken wordt  een kind rustig door contact, door nabijheid,  als ze veel stress ervaren in hun lijf. Bij de meeste kinderen die Danielle in haar praktijk ziet is dit heel anders. Deze kinderen vinden direct contact juist heel eng.

“Ritmisch spel helpt. Bijvoorbeeld het overstuiten van een bal of het lopen of springen door de ruimte. Je gaat stapje voor stapje en waar iets lukt, ga je weer verder kijken wat een volgende stap zou kunnen zijn. Zo kan het kind het eerst fijn vinden om achter elkaar te bewegen, vervolgens misschien naast elkaar en zo bouw je door totdat je elkaar misschien fysiek tegenkomt in de ruimte. Als ook dit gelukt is, lukt misschien een high-five.”

Waar het ene kind stilletjes wordt en zich zoveel mogelijk onzichtbaar wil maken, zal het andere kind juist opvallend gedrag vertonen.

Wat kunnen jeugdprofessionals doen in de gezinnen waar ze komen?

  • Geef Psycho-educatie aan de ouders/verzorgers over stress en wat dit met je lijf kan doen. Je kunt uitleggen welke stressreacties er zijn en dat koppelen aan wat je ziet. Dit doe je zonder een oordeel erover te geven. Veiligheid is een belangrijke voorwaarde. Je gunt de ander dat het niet altijd zo blijft, maar dat het beter wordt.
  • Soms heeft een kind nog te weinig steunbronnen in zijn omgeving en is het nog niet veilig genoeg. Als het thuis onveilig is, zullen er andere veilige volwassenen in het netwerk van het kind/gezin aanwezig moeten zijn. Zij dienen als back-up voor het kind.
  • Betrek school ook erbij. Wat valt op aan het gedrag op school en wat kan de leerkracht doen om het kind te laten ontspannen op school.

Stress in je lijf

Als je veel of vaak nare dingen meemaakt, bijvoorbeeld door structureel huiselijk geweld, ontwikkel je lichamelijke stressreacties, dit kan ook op de langere termijn gevolgen lichamelijke hebben.  Je kunt al stress reacties krijgen omdat je bang bent dat het weer zal gebeuren. Je kunt dan niet meer ontspannen. Je lijf bereidt zich al voor op eventueel geweld. Zelfs als een kind op school zit, kan een kind al stressreacties vertonen omdat het nog beelden heeft van wat er al gebeurt is of al bezig is met wat er misschien gaat gebeuren. Telkens is er dus de stress en de spanning in het lijf.

Kinderen die veel stress ervaren kunnen bijvoorbeeld ook hun schouders optrekken of steeds oplettend om zich heen kijken wat er in de omgeving gebeurt. Je gaat scannen op gevaar. Dit doet je lijf, je bent je er vaak niet bewust van. Hierdoor ontstaan patronen in gedrag. Er hoeft maar iets te gebeuren, een kind dat te dicht langs je loopt of een bepaalde blik geeft, of je vecht-vlucht reactie wordt al getriggerd.

Deze stressreacties door trauma maken op de lange termijn dat er patronen ontstaan in gedrag van een kind. Hoe maak je dit onbewuste patroon zichtbaar?

“Sommige cliënten voelen heel weinig, terwijl ze wel het gevoel hebben dat ze veel voelen. Je kunt oefeningen doen met het lijf of met kracht. Zodat ze hun lijf weer voelen, hun spieren gebruiken. Langzaamaan ga je kijken ‘wat je weer wakker kunt maken’ in het lijf. Spierspanning door kracht is een heel andere spanning dan de spanning die veroorzaakt wordt door stress. Stukje bij beetje kunnen ze dan weer opnieuw leren voelen.”

Over Danielle; Zij is vanaf 1987 werkzaam als psychomotorisch therapeut, vooral met jonge kinderen. Sinds 2009 is zij werkzaam bij Kinder- en Jeugdtraumacentrum in Haarlem.

Veel luisterplezier!

Deel deze pagina

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Overige podcasts
Bijbehorende trainingen
Veiligheidsplanning
Vierdaagse training
Trauma
Tweedaagse training
Trauma
Eendaagse training
Bijbehorende blogberichten
Blog
31 januari 2022
Signalen van kindermishandeling oppakken; wat doe jij? In de december sta ik na een onrustige nacht met een vermoeid hoofd...
Blog
10 mei 2021
Ontwikkelingstrauma; samenwerken aan herstel Een kind dat op jonge leeftijd trauma’s heeft meegemaakt, zal hier ook later nog last van...
Blog
27 mei 2020
In families met een geschiedenis waarin trauma een grote rol speelt en niet verwerkt kan worden, kunnen spanningen, breuken en...