Podcast

#160 Marleen Derks – Intieme terreur en dating violence

Intieme terreur is geen ruzie die uit de hand loopt. Het is een patroon van controle, dwang en intimidatie dat vaak begint met kleine stapjes: “Deel je je locatie even?”, “Zal ik je agenda beheren?”, “Blijf vanavond maar bij mij.”

In deze podcast ga ik in gesprek met Marleen Derks over wat we in relaties zien, hoe we het herkennen en vooral, hoe je als hulpverlener of docent veilig en zorgvuldig in gesprek gaat.

Wat we steeds meer zien: dating violence

In jonge relaties schuift de grens soms ongemerkt op. Digitale controle voelt in het begin betrokken of charmant, maar wanneer verschuift het? Afspreken met vrienden wordt minder vanzelfsprekend “omdat het fijner is om samen thuis te blijven”. Eén partner begint voor de ander te antwoorden. Keuzes over geld, studie, werk en sociale contacten worden steeds vaker door één persoon bepaald.

Intieme terreur gaat niet altijd gepaard met fysiek geweld. Vaak blijft het bij psychisch geweld: woorden, blikken en stiltes. Juist daarom is het lastig te zien, en nog lastiger te benoemen.

Het gesprek dat wél helpt

De sleutel is niet “meer weten”, maar beter vragen. Luisteren, doorvragen, nog een vraag. Geef ruimte zodat iemand zelf woorden vindt voor wat wringt. In plaats van: “Je moet hier echt mee stoppen,” helpt het meer om te vragen:

“Hoe maken jullie thuis afspraken?”
“Wie beslist er als jullie het oneens zijn?”
“Wanneer merkte je dat er iets veranderde?” En benoem wat je ziet: “Ik zie dat dit spannend is om te vertellen.”

Machtsongelijkheid herkennen

Intieme terreur draait om machtsongelijkheid. Controle speelt vaak op meerdere domeinen: sociale kring, financiën, mobiliteit/agenda en regelmatig ook seksualiteit. Marleen vertelt hoe cliënten soms pas maanden later durven zeggen dat er seksueel geweld speelt, door schaamte en normalisering. Willen we dit eerder zien, dan hebben we twee dingen nodig: taal om het te benoemen én collega’s die samen zorgvuldig afwegen wat veilig is om te doen.

Dating violence bij jongeren

Bij tieners en studenten komt dating violence vaker voor dan we denken. Prille liefde, grenzen verkennen en 24/7 online zijn vergroten het risico op controle en manipulatie. Daarom hoort het bespreken van relatievorming, consent, drang/dwang en digitale controle thuis in het klaslokaal én aan de keukentafel. Maak ouders en mentoren alert op kleine signalen. Hoe eerder je het bespreekt, hoe kleiner de kans dat patronen vastroesten.

Herken je dit in je werk?

Je twijfelt: wederzijds conflict of intieme terreur?
Je voelt aan alles dat er meer speelt, maar je cliënt zwijgt.
Je team wil beter leren doorvragen zonder te forceren.

Dan is een training waarin je met elkaar oefent en praktijkvoorbeelden bespreekt belangrijk. In onze training en intervisie werk je aan taal, houding en timing.

Wil je met je team scherper leren signaleren en veilig doorvragen bij (jongeren)relaties? We verzorgen incompany trainingen en methodische casusbesprekingen rondom intieme terreur en dating violence.