Bias-checklist

Bias checklist

Bevestigingsbias

• Heb ik ook gezocht naar informatie die mijn mening kan ontkrachtigen?
• Wat wijst erop dat mijn hypothese niet klopt?

Halo-effect

• Laat ik me te veel leiden door één positief kenmerk?
• Welke uitdagingen of risico’s zie ik ook?

Horn-effect

• Baseer ik mijn oordeel te veel op één negatief kenmerk?
• Wat gaat er wél goed in deze situatie?

Culturele bias

• Beoordeel ik dit gedrag vanuit mijn eigen normen en waarden?
• Hoe speelt de culturele achtergrond van dit gezin een rol?

Groepsbias

• Ben ik het eens met mijn team omdat het makkelijker is?
• Welke alternatieven heb ik zelf overwogen?

Beschikbaarheidsheuristiek

• Baseer ik mijn oordeel op een recente gebeurtenis?
• Welke eerdere patronen of signalen heb ik gemist?

Attributiebias

• Schrijf ik dit gedrag toe aan persoonlijkheid in plaats van context?
• Welke externe factoren kunnen dit gedrag verklaren?

Overmoedbias

• Ben ik te zeker van mijn oordeel?
• Heb ik mijn analyse laten toetsen door een collega?

Stereotypen en vooroordelen

• Maak ik aannames op basis van iemands achtergrond of situatie?
• Welke feiten ondersteunen mijn oordeel?

Status-quo bias

• Kies ik voor de huidige situatie omdat verandering te lastig lijkt?
• Wat zijn de risico’s als ik niets verander?

1. Praktische actievragen

• Wat weet ik niet, en hoe kan ik die informatie opvragen?
• Wie kan ik betrekken om mijn oordeel te toetsen?
• Welke tools of methodieken kan ik gebruiken om objectiever te zijn?
• Wat is het beste voor het kind, los van mijn eigen voorkeuren?

1. Triggerwoorden (om alert op te zijn)

• “Ik weet zeker dat…”
• “Dit is altijd zo.”
• “Dat hoort niet zo.”
• “Dat is typisch voor hen.”
• “Het is nu stabiel genoeg.”